Konačno imamo na srpskom jeziku čuvenu Eparhovu knjigu, u stvari zbornik pravila iz zanatstva i trgovine Lava VI Mudrog. Od pronalska ovog rukopisa 1893. godine preveden je na mnoge jezike. Mi smo tekst dobili zahvaljujući naporu priređivača mr Zorana Simonovića i prevodioca mr Aleksandra Đurića.
Već iz naslova se vidi da se radi o knjizi od ogromnog značaja za ekonomiju, ali podjedna ko i za pravo, filozofiju, istoriju i opštu kulturu. Knjiga je nastala u X veku za vreme zakonodavnog rada careva makedonske dinastije.
 |
||
"EKONOMIKA" DRUŠTVO EKONOMISTA; 18000 NIŠ, MAKSIMA GORKOG 5/36; +381 (18) 4245 763: +381 (18) 211 443; e-mail: zoki@medianis.net |
||
      |
||
NOVAC I NOVČANI SISTEM VIZANTIJE
Prisustvo vizantijskog novca može se pratiti od vremena Konstantina I Velikog, preko Teodosija I, do Anastasija I. Prilikom rada na ovoj knjizi ja sam posebnu pažnju posvetio novcu i novčanom sistemu koji je uspostavljen Anastasijevom novčanom reformom iz 498. godine. Period koji sam izabrao da obradim obuhvata sto dvadeset godina neprestane cirkulacije novca. To je relativno dug period koji daje dovoljno prostora za jedno celovito istraživanje.
Naše istraživanje novca i novčanog sistema ogleda se prvenstveno u posmatranju ekonomskog života države. Novac i novčani sistem daju najcelovitiju sliku monetarne i fiskalne politike vizantijskih vladara u periodu od kraja V do početka VII veka. Posebno ističemo da postoji solidan broj sačuvanih primeraka zlatnog, srebrnog i bronzanog novca ove epohe. To je omogućilo proučavanje i sagledavanje i mera monetarne i fiskalne politike.
Glavno obeležje monetarne i fiskalne politike Vizantije ovog perioda je izuzetna stabilnost zlatnog solida. U interesu države je bilo da čvrsto održava njegovu postojanost. Sa druge strane postojalo je neprestano ili latentno prisustvo inflacije bronzanog novca. Srebrni novac je retko kovan i to uglavnom u zapadnim delovima države odnosno u Italiji i Severnoj Africi. Mere koje je preduzimala država imale su za cilj zaštitu kvaliteta zlatnog solida na štetu bronzanog folisa i njegovih frakcija. Država je ovu politiku uspešno i ostvarivala tokom celog ovog perioda.
Na kraju želim da istaknem da je prostor današnje Srbije ulazio u sastav Perfekture Ilirik u ovom periodu. Prodor i naseljavanje Slovena u oblasti centralnog Ilirika dogodio se između 612. i 615. godine. Činom naseljavanja Slovena na ovim prostorima došlo je do potpunog prestanka cirkulacije novca u vizantijskim gradovima kao što su Niš i Caričin Grad.